Typografie: kerning-tips

Typografie is overal. Van de apps op je telefoon, de verpakkingen in de supermarkt en de brieven van de belastingdienst tot de ondertiteling van je favoriete serie op Netflix. Het is meer dan alleen tekstopmaak. Typografie is de kunst van het vormgeven, zetten, drukken en opmaken van tekst. Het maakt je tekst leesbaar, geeft context, laat letters sfeer en emotie uitstralen en kan er voor zorgen dat één woord een verhaal vertelt.

Dit is deel vijf van een serie artikelen over typografie. Na het lezen van de serie weet je het verschil tussen kerning en tracking, ken je de anatomie van letters en kijk je nooit meer hetzelfde naar tekst.


Kerning

Er zijn verschillende manier om je tekst te kernen, bijvoorbeeld automatisch, maar de allerbeste manier is toch wel handmatig. Handmatig kernen kan best lastig zijn, zeker in het begin, daarom geef ik je een aantal tips die je kunnen helpen. Weet je niet wat kerning is? Lees dan eerst mijn vorige blog.

Kies een lettertype

Ieder lettertype vraagt om zijn eigen kerning. Wees er dus zeker van dat het lettertype dat je hebt gekozen ook het lettertype is dat je gaat gebruiken. Als je halverwege het kernen je lettertype veranderd, kun je weer opnieuw beginnen.

Eerst leading en tracking

Wil je de leading en tracking van je tekst aanpassen? Doe dit dan voordat je bezig gaat met de kerning. Doe je het na het kernen, dan heeft dit invloed op de aanpassingen die je al hebt gemaakt.

Gebruik de shortcut

In programma’s als Photoshop, Illustrator en Indesign vind je de kerning knop onder het deelvenster of knop “Teken”. Je kunt tussen twee letters staan en handmatig op de knop drukken, maar dit duurt natuurlijk te lang. De snelle en makkelijke manier is alt ingedrukt houden terwijl je het linker of rechter pijltje op je toetsenbord indrukt.

Ken de letter-relaties

Alle letters bestaan uit horizontale, verticale, diagonale of ronde lijnen. Zet twee letters naast elkaar en er ontstaat een relatie. De relatie tussen die letters bepaald de afstand/witruimte. Hier een ezelsbruggetje die je kan helpen:
Twee rechte letters zijn vrienden. Een rechte en een ronde letter zijn familie. Twee ronde letters zijn partners. (zie afbeelding)
Diagonale letters zijn buren. Ze wonen naast elkaar, maar de afstand kan variëren.

Van achter naar voor en weer terug

Ik kern mijn teksten altijd van achterstevoren en weer terug. Door je tekst eerst achterstevoren te kernen raak je minder snel afgeleid door wát er staat en ben je meer gefocust op hoe het er staat. Daarna kern ik nog eens van voor naar achter omdat het kernen van twee letters de kerning op een andere plek in je tekst kan laten verspringen. De tweede ronde is dus alleen om kleine aanpassingen te doen.

​​​​​​​Gebruik trucjes

Zie je het even niet meer omdat je al een tijdje bezig bent of omdat je een lastig lettertype hebt? Zet je tekst dan op de kop of knijp met je ogen. Neem ook af en toe pauze, met vierkante ogen is het lastig werken.

Oefenen, oefenen, oefenen.

Het ligt natuurlijk voor de hand, maar met heel veel oefenen en heel vaak doen wordt je beter. Wil je testen hoe goed je bent? Speel dan deze game: kerning game

Typografie: kerning, tracking en leading

Typografie is overal. Van de apps op je telefoon, de verpakkingen in de supermarkt en de brieven van de belastingdienst tot de ondertiteling van je favoriete serie op Netflix. Het is meer dan alleen tekstopmaak. Typografie is de kunst van het vormgeven, zetten, drukken en opmaken van tekst. Het maakt je tekst leesbaar, geeft context, laat letters sfeer en emotie uitstralen en kan er voor zorgen dat één woord een verhaal vertelt.

Dit is deel vier van een serie artikelen over typografie. Na het lezen van de serie weet je het verschil tussen kerning en tracking, ken je de anatomie van letters en kijk je nooit meer hetzelfde naar tekst.


Één van de belangrijkste onderdelen als het aankomt op typografie en tekstopmaak: de ruimte tussen de letters, woorden en zinnen. Oftewel kerning, tracking en leading.

Leading

Leading (of interlinie) is hoe je tekst in verticale lijnen is verdeeld. Als je een tekst met meerdere zinnen hebt, wil je dat de afstand tussen de zinnen de juiste ruimte heeft. Dit is belangrijk omdat een onjuiste leading de tekst onleesbaar kan maken.

Leading wordt gemeten van de basislijn van elke zin. Stokletters en staartletters vallen buiten de basislijn, dus daar moet je extra goed op letten als je de interlinie bepaald. Een te krappe leading zorgt er voor dat je stok- en staartletters elkaar aanraken. De vuistregel is dat leading ongeveer 20 procent groter is dan de lettergrootte. Bij een kleine lettergrootte is het verstandig om hier van af te wijken omdat teksten anders te compact worden en vermoeiend om te lezen.

Kerning

Met kerning (of overhang) pas je de ruimte tussen individuele letters aan. Kerning stamt af van het Engelse woord ‘corner’. Vroeger gebruikte men uit metaal gegoten letters in een drukpers. De letters hadden allemaal dezelfde witruimte eromheen, wat betekende dat letters zoals de ‘I’ meer witruimte heeft dan de ‘W’. Door hoekjes van de letters af te snijden, konden drukkers witruimtes laten overlappen waardoor de afstand tussen letters binnen een woord beter waren verdeeld.

Met kerning kun je de letters in een woord dicht bij elkaar of juist ver van elkaar zetten. Te krappe kerning plakt letters aan elkaar en te wijde kerning maakt woorden lastig om te lezen. Maar het ergste is wel de rommelige kerning, of afwezigheid ervan, waarbij letterafstanden variëren en woorden worden opgehakt.

Er zijn drie manieren van kerning: geen kerning, automatische kerning (metrisch of optisch) enmanuele kerning. Sommige lettertype-ontwerpers hebben een kerningbestand toegevoegd aan hun lettertype, waardoor je in programma’s als InDesign en Illustrator kunt kiezen voor metrische kerning. Toch raad ik aan je teksten manueel te kernen omdat niet alle lettertypes geschikt zijn voor automatische kerning. Dit vergt wel wat training, maar heb je het eenmaal onder de knie, dan zie je overal om je heen kerning-fouten.

Tracking

Tracking is het gelijkmatig aanpassen van de ruimte tussen letters binnen je selectie. De selectie (zin of woord) waarbij je de tracking aanpast krijgt dus tussen elke letter een gelijke afstand. Tracking is een snelle manier maar ook een onbetrouwbare manier om de witruimte tussen letters aan te passen. Je hebt minder controle over de witruimtes dan bij kerning en ik raad aan om na tracking je tekst nog aan te passen met kerning.